Pismo przyrodnicze “Wszechświat” najdłużej wydawanym czasopismem popularno-naukowym w Polsce
Pismo przyrodnicze Wszechświat jest najdłużej wydawanym czasopismem popularno-naukowym w Polsce – działającym od 1882 roku pod patronatem Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika (PTPK) https://www.ptpk.org/. Tak o Wszechświecie pisał śp. Prof. dr hab. Inż. Jacek Rajchel Redaktor Naczelny w latach 2003-2011:
„…Niewiele jest na światowym rynku wydawniczym czasopism przyrodniczych, które mogłyby się pochwalić tak pięknym rodowodem. Gdyby nie brak państwowości na początku istnienia Wszechświata, a później wojny światowe i permanentne trudności finansowe, nasze czasopismo byłoby w podobnej sytuacji jak dwa najsłynniejsze czasopisma: brytyjski Nature, ukazujący się od roku 1869 w ilości ponad 7 tys. numerów, czy też niewiele starszy od Wszechświata amerykański Science, założony w roku 1880 … „
Do dziś pismo działa dzięki zaangażowaniu i wysiłkom polskich naukowców, dla których popularyzacja nauki jest swojego rodzaju misją. Redakcja Wszechświata znajduje się w Krakowie niedaleko zabytkowego Rynku Głównego. Redaktor Naczelną od roku 2011 jest Prof. dr hab. Maria Śmiałowska pracownik naukowy Instytutu Farmakologii im. Jerzego Maja PAN w Krakowie. Wraz z nią pracują również na rzecz Wszechświata inni naukowcy z Instytutu: Prof. dr hab. Irena Nalepa – przewodnicząca Rady Redakcyjnej, dr Agnieszka Zelek-Molik – sekretarz Rady Redakcyjnej, oraz dr Katarzyna Stachowicz – członkini Komitetu Redakcyjnego, jak również wspierają ją naukowcy spoza Instytutu, których nazwiska można znaleźć na stronie internetowej czasopisma pod linkiem:
https://wszechswiat.ptpk.org/index.php/wszechswiat/about/editorialTeam
Społeczność naukowa Instytutu Farmakologii współtworzy dzieło Wszechświata nadsyłając artykuły poruszające problematykę szeroko rozumianych nauk biologiczno-medycznych, oraz biorąc udział w recenzowaniu.
Wszechświat pamięta o ludziach, którzy zasłużyli się wielce dla czasopisma i tworzyli jego historię. Zarówno o tych którzy już odeszli jak Prof. dr hab. Jerzy Vetulani (Redaktor Naczelny pisma w latach 1981–2002), jak również o tych którzy nie pełnią już funkcji, ale jak Prof. dr hab. Ryszard Tadeusiewicz (wiceprzewodniczący Rady Redakcyjnej Wszechświata w latach 2003 – 2020) wspomagają Wszechświat na każdym etapie i są mu wierni.
Sylwetka Wszechświata jest aktualnie prezentowana na stronie Polskiej Agencji Prasowej:
Aktywne w nauce i zapalone w popularyzacji:
Prof. dr hab. Maria Śmiałowska – Redaktor Naczelna
Specjalizuje się w neurobiologii, neuroanatomii, neuroprotekcji i immunohistochemii. Obok pełnienia funkcji Redaktor Naczelnej pisma Wszechświat (od 2011 r.), pisze artykuły popularyzujące wiedzę naukową i udziela się w Festiwalach Nauki. Od 2016 roku wśród Rady Ambasadorów Małopolskiego Centrum Nauki Cogiteon.
Prof. dr hab. n. med. Irena Nalepa – Przewodnicząca Rady Redakcyjnej
Specjalizuje się w neurofarmakologii, neurochemii, biochemii i molekularnej neurobiologii. Prowadzi badania nad mechanizmami działania leków przeciwdepresyjnych na różnych poziomach przekazywania sygnału komórkowego, aspektami uzależnień lekowych, neurodegeneracji i neuroimmunologii. W Instytucie kieruje Zakładem Biochemii Mózgu (od 2007 r.). Ze Wszechświatem jest „od zawsze”: była sekretarzem Rady Redakcyjnej (1997–2002) a następnie członkiem Rady Redakcyjnej (2003–2011). Od roku 2011 pełni funkcję Przewodniczącej Rady Redakcyjnej oraz jest współorganizatorem dorocznych Tygodni Mózgu w Krakowie, podczas których wielokrotnie także wygłaszała wykłady. Od trzech lat jest organizatorką Dnia Mózgu dla Dzieci który odbywa się w ramach Tygodnia Mózgu. Popularyzuje naukę również jako autorka artykułów popularno-naukowych. Ponadto od roku 2006 jest członkinią European Dana Alliance for the Brain (EDAB, Europejskie Towarzystwo Krzewienia Wiedzy o Mózgu), a od 2016 r. udziela się w Radzie Ambasadorów Małopolskiego Centrum Nauki Cogiteon.