Dr hab. Rafał Ryguła laureatem nagrody Prezesa Rady Ministrów za rozprawę habilitacyną

Archiwum

25 sierpnia 2016
Archiwum

W sierpniu 2016 rozprawa habilitacyjna (Tendencyjność poznawcza w zwierzęcych modelach chorób aktywnych) naszego kolegi 

Prof. dr hab. Rafał Ryguła

Prof. dr hab. Rafał Ryguła rozpoczął pracę naukowo-badawczą w roku 1999, kiedy to jeszcze przed ukończeniem studiów na wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UJ, zatrudnił się jako wolontariusz w ówczesnym Zakładzie Biochemii IF-PAN. Na podstawie przeprowadzonych w tym czasie badań, w roku 2001 uzyskał tytuł Magistra Biologii i zaraz potem wyjechał na kilkumiesięczne stypendium naukowe do Instytutu Rudolfa Magnusa w Utrechcie, Holandia. Po powrocie z Holandii uzyskał kolejne stypendium naukowe i rozpoczął doktorat na wydziale Neurobiologii Rozwojowej Uniwersytetu Ruhr w Bochum, Niemcy, z którego po kilku miesiącach zrezygnował, aby podjąć studia doktoranckie na Uniwersytecie Georga Augusta w Getyndze, Niemcy. Jego praca naukowa w Getyndze, prowadzona w kooperacji między Wydziałem Psychiatrii i Psychoterapii Uniwersytetu Georga Augusta i Laboratorium Neurobiologii Klinicznej przy Niemieckim Centrum Naczelnych zaowocowała opracowaniem nowego, przedklinicznego modelu choroby depresyjnej opartego na procedurze przewlekłego stresu psychosocjalnego oraz szeregiem prac oryginalnych. Prof. Ryguła, w roku 2006 obronił na Uniwersytecie Georga Augusta w Getyndze, rozprawę doktorska pod tytułem: „Behavioural and Pharmacological Validation of Chronic Social Stress as a Model of Depression in Rats”. Praca ta stanowi krytyczne podsumowanie koncepcji, zastosowania i weryfikacji procedur przewlekłego stresu psychosocjalnego w przedklinicznym modelowaniu choroby depresyjnej.

Po obronie doktoratu, prof. Ryguła przez 6 miesięcy prowadził badania jako wolontariusz w zakładzie Badań Nowych Leków IF-PAN, a od roku 2007 podjął pracę naukowo-badawczą jako postdok na Wydziale Psychiatrii i Psychoterapii uniwersytetu w Getyndze. W latach 2008-2011 kontynuował staż podoktorski na Wydziale Psychologii Eksperymentalnej Uniwersytetu w Cambridge, Wielka Brytania, zajmując się badaniem neuroanatomicznego oraz neurochemicznego podłoża elastyczności procesów poznawczych oraz wrażliwości na informacje zwrotne u naczelnych.

Grant uzyskany w roku 2011, w ramach programu Homing Plus Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, pozwolił prof. Rygule na powrót do kraju i kontynuacje oraz rozszerzenie prowadzonych wcześniej badań, w IF PAN, przy użyciu modeli szczurzych. W roku 2013 prof. Ryguła został kierownikiem, stworzonej dla niego, Pracowni Neurobiologii Emocji i Procesów Poznawczych, której działalność ukierunkowana jest na wielopoziomowe (behawioralne, psychologiczne, farmakologiczne i neurochemiczne) badania kluczowych neurokognitywnych korelatów i markerów zaburzeń afektywnych oraz tendencyjności poznawczej w modelach zwierzęcych. W roku 2015 prof. Ryguła uzyskał habilitację w dziedzinie nauk medycznych (specjalność – biologia medyczna), a dzieło będące podstawą do uzyskania stopnia doktora habilitowanego zostało w roku 2016 wyróżnione Nagrodą Prezesa Rady Ministrów. Od roku 2022 prof. Ryguła piastuje stanowisko profesora IF-PAN a w styczniu 2023 otrzymał tytuł profesora nadany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w oparciu o wniosek Rady Doskonałości Naukowej.

Zainteresowania badawcze prof. Ryguły skupiają się na neurobiologii behawioralnej, eksperymentalnej psychologii i psychofarmakologii. W swojej pracy naukowej koncentruje się na badaniu neuropoznawczych endofenotypów złożonych zaburzeń psychicznych, w tym depresji i uzależnień, stosując wyrafinowane metody behawioralne w przedklinicznych modelach zwierzęcych, a ostatnio także u ludzi.

Prof. Ryguła był kierownikiem 8 grantów badawczych, w tym 5 finansowanych przez NCN (1 x Sonata BIS, 4 x OPUS), 1 finansowanego z funduszy norweskich (Idealab), 1 FNP (Homing plus), i 1 MNiSW (Juventus plus). Kierował również 4 grantami na popularyzację nauki, w tym 2 przyznanymi przez MNiSW (doskonała nauka) i 2 przyznanymi przez DANA-FENS (BAW).

Pełnił funkcję promotora 3 doktoratów (1 zakończony, 2 w trakcie) oraz promotora 3 prac magisterskich obronionych na UJ. Pełnił również funkcje recenzenta w trzech przewodach doktorskich i jednym habilitacyjnym. Był również wykładowcą w ramach kursów: „Current advances in neurobiology” prowadzonego w latach 2019- 2022 dla kierunku Neurobiologia, na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UJ, oraz „Jak sprawdzić czy mój szczur ma depresję: najnowsze modele zwierzęce i techniki behawioralne stosowane w przedklinicznych badaniach zaburzeń wyższych funkcji poznawczych towarzyszącym chorobom psychicznym” prowadzonego w latach 2021 i 2022 dla Krakowskiej Interdyscyplinarnej Szkoły Doktorskiej.

Prof. Rygułą jest stałym recenzentem wniosków grantowych dla agencji przyznających finansowanie na badania neukowe, w tym dla: The Medical Research Council (MRC), the Leverhulme Trust, Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (FNP), Narodowego Cantrum Nauki (NCN), Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA), Science Fund of the Republic of Serbia, oraz Research Council of Lithuania. W roku 2019 był członkiem zespołu doradczego przy Ministrze Nauki i Szkolnictwa Wyższego do oceny czasopism naukowych i recenzowanych materiałów z konferencji międzynarodowych. Pełni również funkcję redaktora w czasopismach BMC Neuroscience, Frontiers in Behavioral Neuroscience, oraz w Frontiers in Molecular Neuroscience. Jest członkiem wielu towarzystw naukowych, w tym: Psychonomic Society, Klubu stypendystów Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej, Polskiego Towarzystwa Badań Układu Nerwowego, Cambridge Neuroscience oraz European Behavioral Pharmacology Society.

Aktywnie angażuje się w popularyzacje nauki i badań naukowych, Był organizatorem i kierownikiem projektów popularyzujących naukę takich jak autobus neurobiologiczny (2018) i statek neurobiologiczny (2 x w latach 2019 i 2021) oraz organizatorem i kierownikiem międzynarodowej konferencji naukowej Workshop: Cognitive-affective biases: from mechanisms to disease symptoms (2 x w latach 2019 i 2022). Był również wykładowcą w ramach „Tygodnia Mózgu” w Krakowie i Toruniu, oraz na uniwersytecie 3go wieku w Andrychowie.

O wynikach jego badań badan pisały m.in. The Wall Street Journal i USA Today.

 

Wszystkie publikacje

  • Translacyjne i interdyscyplinarne badania fenotypów wrażliwości na wzmocnienie jako predyktorów odpowiedzi na leki przeciwdepresyjne (NCN OPUS 22; UMO-2021/43/B/HS6/02007) – 2022-07-26 – 2025-07-25

    Dlaczego leki przeciwdepresyjne nie działają u niektórych osób cierpiących na depresję, a u innych szybko
    przynoszą ulgę w objawach? Czy pozytywne wyniki leczenia antydepresyjnego wiążą się z wrażliwością na nagrodę
    i karę? A jeśli tak, to czy określenie tej wrażliwości może ułatwić znalezienie odpowiedniego leczenia? Chociaż
    związek między wrażliwością na wzmocnienie, zaburzeniami afektywnymi i skutecznością farmakoterapii depresji
    jest szeroko postulowany poprzez wpływowe narracje teoretyczne, do tej pory nie przeprowadzono systematycznych
    badań mających na celu zbadanie tych interakcji. W opisanym projekcie zastosujemy nowy model zwierzęcy łączący
    różne poziomy wrażliwości na nagrodę i karę z indywidualną reaktywnością na leczenie przeciwdepresyjne.
    Następnie, wykorzystując pionierskie techniki internetowe oraz w pełni translacyjne testy behawioralne, porównamy
    wyniki uzyskane z eksperymentów na zwierzętach laboratoryjnych z wynikami testów przeprowadzonych na
    ludziach przyjmujących te same antydepresanty. Na koniec zweryfikujemy, porównamy i rozszerzymy wyniki
    uzyskane na podstawie eksperymentów na zwierzętach i ludziach przy pomocy metod matematycznego
    modelowania. Na podstawie wyników zaproponowanych eksperymentów będziemy w stanie przeprowadzić
    kompleksową i wielopoziomową weryfikację hipotezy, że cecha wrażliwości na nagrodę i karę (fenotyp wrażliwości
    na wzmocnienie) może determinować różnice międzyosobnicze w skuteczności leczenia przeciwdepresyjnego.
    Uzyskane wyniki zostaną wykorzystane do zrozumienia zjawisk lekooporności i niskiej skuteczności w terapii
    przeciwdepresyjnej
  • #Cyber_odporność. W jaki sposób internetowe sieci społecznościowe mogą zbudować odporność na dezinformację? – 2020-05-01 – 2023-05-01

    Przyznany w ramach konkursu IDEALAB na interdyscyplinarne, przełomowe projekty realizowane przez polskich naukowców we współpracy z badaczami z krajów Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Realizowany w latach 2020-2023, wraz z partnerami z Uniwersytetu Jagiellońskiego, Politechniki Poznańskiej oraz Uniwersytetu w Oslo.
  • Rola tendencyjności poznawczej w indywidualnej podatności na przejście od kontrolowanego używania do niekontrolowanego nadużywania alkoholu w modelu zwierzęcym – 2019-07-24 – 2022-07-23

    Realizowany w latach 2019-2022. Przyznany w ramach programu OPUS 16 Narodowego Centrum Nauki w Krakowie.
  • Statek Neurobiologiczny – 2019-03-17 – 2019-03-17

    Grant na popularyzacje neurnauki w ramach tygodnia mózgu, przyznany przez FENS ze środków Dana Foundation. W ramach grantu, badacze z Instytutu Farmakologii popularyują neurobiologię i wiedzę o mózgu na pokładzie NEURO-STATKU, który w dniu 17 marca 2019 r., podczas Tygodnia Mózgu, pływa po Wiśle w okolicach Wawelu. Wydarzenie objęte patronatem IF-PAN, L’OREAL i PTBUN.
  • Neurobiologiczny Autobus – 2018-03-17 – 2018-03-17

    Grant na popularyzacje neuronauki w ramach tygodnia mózgu, przyznany przez FENS ze środków Dana Foundation. W ramach grantu, badacze z Instytutu Farmakologii popularyzowali neurobiologię i wiedzę o mózgu na pokładzie NEURO-AUTOBUSU, który w dniu 17 marca 2018 r., podczas Tygodnia Mózgu, krążył dookoła krakowskich Plant. Wydarzenie zostało objęte patronatem IF-PAN.
  • Wrażliwość na negatywne informacje zwrotne jako kognitywny biomarker depresji w modelu zwierzęcym – 2017-07-17 – 2020-07-16

    Realizowany w latach 2017-2020. Przyznany w ramach programu OPUS 12 Narodowego Centrum Nauki w Krakowie.Kierownik: Rafał Ryguła 
  • Pesymizm jako kognitywny biomarker depresji w modelu zwierzęcym (Grant NCN DEC-2014/13/B/NZ4/00214) – 2014-01-28 – 2018-01-27

    Realizowany w latach 2015-2018. Przyznany w ramach programu OPUS 7 Narodowego Centrum Nauki w Krakowie. Kierownik: Rafał Ryguła 
  • Neurobiologia optymizmu: Badanie neuroanatomicznych i neurochemicznych źródeł tendencyjności poznawczej w modelu zwierzęcym (Grant NCN DEC-2012/07/E/NZ4/00196) – 2013-07-25 – 2017-01-25

    Realizowany w latach 2013-2016. Przyznany w ramach programu Sonata BIS 2 Narodowego Centrum Nauki. Kierownik: Rafał Ryguła.
  • Afektywna tendencyjność procesów poznawczych w przedklinicznym modelu manii (Grant MNiSW IP2011047271) – 2012-04-02 – 2014-04-02

    Realizowany w latach 2012-2014. Przyznany w ramach programu Iuventus Plus przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Kierownik: Rafał Ryguła.
  • The Pessimistic Rat; a Search for the New Cognitive Biomarkers of Depressive Disorder – 2011-06-01 – 2013-09-01

    Realizowany w latach 2011-2013. Przyznany w ramach programu Homing Plus 2/2010 Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Kierownik: Rafał Ryguła. 
  • Translacyjne i interdyscyplinarne badania fenotypów wrażliwości na wzmocnienie jako predyktorów odpowiedzi na leki przeciwdepresyjne

    Realizowany w latach 2022-2025. Przyznany w ramach programu OPUS 22 Narodowego Centrum Nauki w Krakowie.
  • Statek neurobiologiczny – wiedza o mózgu na falach Wisły pod Wawelem

    Grant na popularyzację nauki, realizowany w ramach programu MNiSW „Społeczna odpowiedzialność nauki – Popularyzacja nauki i promocja sportu” w roku 2020
  • Workshop on Cognitive affective biases- from mechanisms to disease symptoms

    Grant w ramach programu MNiSW „Doskonała nauka – Wsparcie konferencji naukowych”, na organizację konferencji „Workshop on Cognitive affective biases- from mechanisms to disease symptoms 2”
  • Rafał Ryguła – Nagroda Prezesa Rady Ministrów za rozprawę habilitacyjną

    2016-11-24

Zainteresowania badawcze

Techniki badawcze

Słowa kluczowe

, Kierownika Pracowni Neurobiologii Emocji i Procesów Poznawczych, została wyróżniona Nagrodą Prezesa Rady Ministrów.

Dr Ryguła przeprowadził nowatorskie badania, tworząc nowe modele zachowania się zwierząt służące znalezieniu odpowiedzi na rolę tendencyjności poznawczej jako podstawie rozwoju depresji. Wyniki tych prac pozwalają lepiej zrozumieć skąd się bierze depresja i dzięki temu znaleźć jej nowe terapie. Habilitacja jest oparta o 8 wybitnych publikacji, które ukazały się w renomowanych, światowych czasopismach naukowych.  

Zobacz także

Fundusze Europejskie Inteligentny Rozwój Rzeczpospolita Polska Fundacja na rzecz Nauki Polskiej Unia Europejska Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polska Akademia Nauk