IF PAN rozpoczyna realizację projektu pt. „Maria: unikalna platforma do szybkiej syntezy dużych bibliotek związków lekopodobnych w skali mikrolitrowej o szerokim zastosowaniu w odkrywaniu leków”.

Maria integruje robotykę laboratoryjną, chemię i sztuczną inteligencję, pozwalając na znaczą redukcję czasu i kosztu otrzymania związku chemicznego. System obejmuje moduły robotyczne do prowadzenia reakcji chemicznych, metody szybkiego oczyszczania próbek oraz oprogramowanie do planowania i kontroli procesów, umożliwiające dobór optymalnych warunków eksperymentalnych dla syntezy chemicznej w skali mikrolitrowej. Aktywność otrzymanych związków zostanie zweryfikowana in vitro wobec wybranych podtypów receptorów serotoninowych i dopaminowych, co pozwoli na identyfikację potencjalnych kandydatów do dalszego rozwoju w obszarze chorób ośrodkowego układu nerwowego.

Projekt jest realizowany przez konsorcjum w składzie Molecule.One (lider konsorcjum) oraz Instytut Farmakologii im. Jerzego Maja Polskiej Akademii Nauk.

Realizacja projektu doprowadzi do opracowania obszernego zbioru danych eksperymentalnych, obejmującego wyniki ponad stu tysięcy reakcji chemicznych oraz towarzyszących im testów biologicznych. Zgromadzony w ten sposób materiał posłuży jako podstawa do dalszego rozwoju i trenowania modeli sztucznej inteligencji wspomagających projektowanie leków. W praktyce oznacza to powstanie zintegrowanej platformy badawczej, umożliwiającej znaczące przyspieszenie procesu identyfikacji i weryfikacji nowych kandydatów na leki, ze szczególnym uwzględnieniem chorób ośrodkowego układu nerwowego, w tym schorzeń psychicznych, neurodegeneracyjnych i metabolicznych.

Grupami docelowymi projektu są przede wszystkim podmioty prowadzące badania w obszarze odkrywania i projektowania leków, w tym przedsiębiorstwa farmaceutyczne i biotechnologiczne oraz jednostki naukowe realizujące badania z zakresu chemii medycznej i farmakologii.

Wartość projektu wynosi 22 871 088,92 PLN, z czego wkład Funduszy Europejskich stanowi 17 293 720,85 PLN. Projekt finansowany jest w ramach programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027, Priorytet I, na podstawie umowy o dofinansowanie nr FENG.01.01-IP.01-A19N/25-00 z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, podpisanej 30 czerwca 2026 r.