Dwustronna inicjatywa “Science & Society” w obszarze nauk społecznych, sztuki i nauk humanistycznych

Inicjatywa Science & Society to unikatowy projekt bilateralny, ukierunkowany na rozwijanie pogłębionej współpracy pomiędzy badaczami a partnerami spoza środowiska akademickiego. Choć opierała się na badaniach podstawowych finansowanych ze środków EOG i Funduszy Norweskich, znacząco wykraczała poza ramy tradycyjnej inicjatywy badawczej. Zamiast promować naukę w jej konwencjonalnym rozumieniu, inicjatywa koncentrowała się na partnerskiej współpracy z podmiotami społecznymi, mającej na celu przekładanie wiedzy naukowej na praktykę. Dzięki połączeniu wysiłków 22 instytucji partnerskich inicjatywa skutecznie zaangażowała szerokie grono interesariuszy — w tym organizacje pozarządowe, decydentów publicznych, przedstawicieli sektora biznesowego, aktywistów, dziennikarzy oraz ogół społeczeństwa — poprzez interdyscyplinarne i międzykulturowe działania. Aktywności te wzmocniły dialog pomiędzy nauką a społeczeństwem, pogłębiły zaangażowanie obywatelskie oraz ułatwiły transfer wiedzy do kontekstów istotnych dla polityk publicznych. Ponadto pozwoliły one wyznaczyć nowe kierunki refleksji nad tym, w jaki sposób nauka może znacząco angażować się w sprawy społeczne, a także jak aktorzy społeczni mogą wzbogacać sam proces badawczy. Zakres tematyczny inicjatywy był szeroki i obejmował kilka nadrzędnych obszarów problemowych. Inicjatywa kładła silny nacisk na kwestie różnorodności, inkluzywności oraz międzykulturowego zrozumienia, łącząc rygorystyczne badania naukowe z szerokim zaangażowaniem publicznym. Uwydatniała perspektywy dotychczas niedostatecznie reprezentowane — takie jak aktywizm kobiet kurdyjskich — poprzez działania o charakterze kulturalnym i akademickim, sprzyjała debacie na temat równości płci w przywództwie i zawodach o wysokich aspiracjach oraz wspierała rodziny wielojęzyczne i edukatorów poprzez upowszechnianie wiedzy na temat wielojęzyczności i wielokulturowości za pośrednictwem podcastów, kursów e-learningowych i warsztatów. Istotnym obszarem zainteresowania były również międzykulturowe ujęcia dobrostanu, w tym wsparcie udzielane w środowiskach edukacyjnych. Kolejnym kluczowym nurtem działań było wzmacnianie odporności społecznej w obliczu kryzysu klimatycznego. Badania koncentrowały się na sposobach doświadczania i zarządzania miejskimi falami upałów w różnych kontekstach europejskich, podnosiły świadomość społeczną dotyczącą emocji związanych ze zmianą klimatu oraz ich konsekwencji dla zdrowia psychicznego, a następnie przekładały te ustalenia na praktyczne rekomendacje dla decydentów oraz specjalistów z zakresu zdrowia psychicznego. Działania obejmowały również aktywne włączanie aktywistów klimatycznych w upowszechnianie wyników badań, wspieranie zbiorowych form działania na rzecz klimatu oraz wzmacnianie współpracy pomiędzy aktywistami, naukowcami i decydentami, m.in. poprzez rozwijanie ram sprzyjających efektywnemu transferowi wiedzy pomiędzy nauką a polityką. Wreszcie, inicjatywa doprowadziła do powstania praktycznych narzędzi wykorzystujących wiedzę naukową w odpowiedzi na wyzwania społeczne. Obejmowały one m.in. opracowanie narzędzia cyfrowego wspierającego użytkowników w rozpoznawaniu manipulacji medialnych, a także eksploracyjne prace nad modelowaniem symulacji społecznych jako sposobem informowania i kształtowania procesów polityki publicznej. Dzięki tym działaniom inicjatywa nie tylko upowszechniała wiedzę akademicką, lecz — we współpracy z partnerami spoza środowiska akademickiego — przekładała ją na praktyczne narzędzia, wydarzenia publiczne, rekomendacje polityczne oraz strategie zaangażowania społecznego, demonstrując silne przywiązanie do idei społecznie odpowiedzialnej, inkluzywnej i oddziałującej nauki. Rezultaty projektu były prezentowane za pośrednictwem różnorodnych kanałów, takich jak strony internetowe, podcasty, wywiady, warsztaty, wydarzenia artystyczne, interwencje oraz kursy e-learningowe, co zapewniło ich szeroką dostępność. Inicjatywa przyczyniła się również do wzmocnienia istniejących więzi pomiędzy badaczami i instytucjami w Polsce i Norwegii. Podsumowując, eksperymentalne podejście zastosowane w ramach Inicjatywy Science & Society dostarcza cennych wniosków dotyczących sposobów, w jakie nauka może realnie wpływać na rzeczywistość społeczną. Projekt wykazał, że współpraca z partnerami społecznymi jest nie tylko wartościowa, lecz także możliwa do realizacji w twórczy i angażujący sposób. Pokazał również, że projekty akademickie mogą – i powinny – integrować znaczącą współpracę ze społeczeństwem, wykraczając poza etap popularyzacji wyników po zakończeniu badań na rzecz współtworzenia wiedzy na każdym etapie procesu badawczego.