Plastyczność zdefiniowanych neuroanatomicznie wejść aferentnych i funkcje grzbietowego jądra szwu w zwierzęcym modelu lekoopornej depresji.
- Project number:
- 2023/49/B/NZ4/03592/R
- Project manager:
- Krzysztof Tokarski
- Project status:
- W realizacji
- Środki finansowe ogółem przyznane przez instytucję finansującą (PLN):
- 3967318
- Project start date:
- 12/08/2024
- Project end date:
- 11/08/2028
- About the project:
-
Duża depresja pozostaje poważnym wyzwaniem dla psychiatrii. Podczas gdy częstość występowania w ciągu całego życia jest nieznana, ale wysokie – szacunki wahają się od 5 do 20% całej populacji – całkowita utrata lat życia skorygowanych o niepełnosprawność oraz same obciążenia społeczno-ekonomiczne i opieki zdrowotnej sprawiają, że jest to konsekwentnie jedna z głównych przyczyn zachorowalności (Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors Study 2019). Wynika to w dużej mierze z faktu, że znaczna część pacjentów – szacowana na 20-40% w różnych populacjach – nie reaguje na wielokrotne rundy leczenia przeciwdepresyjnego. Niezaspokojone potrzeby medyczne związane z depresją oporną na leczenie (TRD) napędzają zatem badania przedkliniczne i motywują wysiłki na rzecz odkrywania leków. W rezultacie w ostatnich dekadach obszar badań nad depresją przeszedł zmianę punktu ciężkości, od dysfunkcji w układach monoaminergicznych mózgu w kierunku bardziej integracyjnych koncepcji, takich jak zaburzona ogólna równowaga hamowania/pobudzenia i wynikające z niej zmiany w plastyczności synaptycznej i neuronalnej. To podejście przyniosło wgląd w pojawiające się metody leczenia, takie jak ketamina i psychodeliczne leki przeciwdepresyjne, które obecnie obiecują u pacjentów z TRD. Celem niniejszego wniosku jest wyjaśnienie mechanizmów plastyczności związanych z głównymi hamującymi i pobudzającymi bodźcami do szwu grzbietowego
(DRN), głównego węzła serotoninowego (5-HT) mózgu. Wykorzystamy szczury Wistar-Kyoto (WKY), szczep zwierząt, które
spontanicznie manifestują wiele cech behawioralnych podobnych do depresji (w tym lęk, neofobię, hipolokomocję i
pasywność, a także anhedonię), które nie reagują pozytywnie na klasyczne leki przeciwdepresyjne, ale nadal reagują na ketaminę.
To sprawia, że szczur WKY jest silnym kandydatem na model do badań przedklinicznych TRD. Na poziomie neuronalnym zwierzęta te
wykazują dysregulację transmisji serotonergicznej, a także dopaminergicznej i noradrenergicznej, nieprawidłową sygnalizację glutaminianu i GABA w wielu strukturach limbicznych oraz towarzyszące jej osłabienie plastyczności synaptycznej w tych regionach, a także zmiany poziomów czynników neurotroficznych i związanych ze stresem. Tutaj zaczniemy od przeprowadzenia szczegółowej elektrofizjologicznej (zapisy patch-clamp) i molekularnej (tandemowa hybrydyzacja in-situ i immunohistochemia) charakterystyki neuronów DRN u samców i samic szczurów WKY w porównaniu do grup kontrolnych. Następnie porównamy plastyczność głównych sygnałów wejściowych do DRN pochodzących z bocznej habenuli (LHb) i środkowej kory przedczołowej (mPFC). Oczekujemy, że zmieniona plastyczność w tych aferentnych DRN jest związana z (zgłoszoną, ale jeszcze nieopisaną szczegółowo) niedoczynnością neuronów DRN. Następnie zastosujemy strategie śledzenia wstecznego wirusa w celu zidentyfikowania, kwantyfikacji i scharakteryzowania (ponownie na poziomie elektrofizjologicznym i molekularnym) neuronów projektujących DRN w LHb i
mPFC. W tej ostatniej strukturze przeprowadzimy również znakowanie balistyczne barwnikiem i obrazowanie konfokalne w celu uwidocznienia i określenia ilościowego różnic w gęstości i morfologii kolców u mężczyzn i kobiet z WKY oraz u osób z grupy kontrolnej.