Profil naukowy

  • O zakładzie
  • Pracownicy
  • Pracownie

Profil badawczy

Pracownia Farmakologii Uzależnień (PFU) powstała w Zakładzie Farmakologii w 2006 r. W roku 2017 Pracownia została przekształcona w Zakład Farmakologii Uzależnień. Zespół koncentruje się na tematyce uzależnień od środków psychostymulujących (amfetamina, metylenodioksyamfetamina, kokaina), nikotyna, alkohol oraz THC. Tematy realizowane w PFU dotyczą poszukiwania mechanizmów molekularnych i neurochemicznych uzależnienia oraz możliwości farmakologicznej interwencji.

Do naszych badań wykorzystujemy praktycznie wszystkie dostępne metody badawcze które mogą obrazować różne fazy złożonego procesu uzależnienia (wejście w nałóg, podtrzymanie nałogu, głód narkotykowy i inne objawy odstawienia oraz nawroty). Zakres prowadzonych badań obejmuje różne modele zwierzęce (depresja doświadczalna, zwierzęta transgeniczne), manipulacje farmakologiczne (np. lezje, podania dostrukturalne i obwodowe, iniekcje selektywnych ligandów receptorów), analizy biochemiczne (oznaczanie zmian w ekspresji receptorów i enzymów, zmian w synaptycznych i tkankowych poziomach neuroprzekaźników/neuromodulatorów) oraz analizy molekularne (badanie mitochondrialnego DNA (mtDNA), analiza ekspresji genów i miRNA, analizy epigenetyczne).

Współpracujemy ściśle z wieloma jednostkami naukowymi w kraju (Zakład Farmakodynamiki Wydziału Farmaceutycznego WUM, Katedra i Zakład Farmakologii z Farmakodynamiką Wydziału Farmaceutycznego UM w Lublinie) i za granicą (Zakład Badań Układu Nerwowego – Karolinska Institutet, Wydział Farmaceutyczny – Uniwersytet w Ferrarze, Zakład Badań Farmakologicznych i Biomolekularnych – Uniwersytet w Mediolanie, Zakład Psychiatrii i Psychoterapii – Uniwersytet Friedrich Alexander w Erlangen-Nürnberg).

Metody badawcze

Metody i testy behawioralne:
Pomiar aktywności lokomotorycznej zwierząt, dożylne samopodawanie substancji uzależniających, pobieranie alkoholu w warunkach wolnego wyboru, samopobieranie naturalnej nagrody, test preferencji sacharozy, test rozróżniania (drug discrimination), test podniesionego labiryntu „zero”, zmodyfikowany test wymuszonego pływania

Metody biologii molekularnej:
Izolacja DNA/RNA, PCR, RT-qPCRe
elektroforeza w żelu agarozowym i poliakryloamidowym

Metody biochemiczne:
Izolacja białka, oznaczanie stężenia białka metodą BCA, Western blot, ELISA,
mikrodializa in vivo

Metody histologiczne i histochemiczne:
Utrwalanie tkanek, autoradiografia receptorowa, analiza immunohistochemiczna i immunofluorescencyjna

Inne:
Stereotaktyczna implantacja kaniul domózgowych, implantacja kaniul dożylnych, podania domózgowe, bulbektomia

 

Najważniejsze dwa odkrycia w ciągu 3 ostatnich lat

– Amidowa pochodna N-acetylocysteiny hamuje nawroty do nałogu kokainowego u szczurów z doświadczalną depresją.
– Toniczna aktywacja receptorów A2A zlokalizowanych w jądrze półleżącym przegrody indukuje nawrót do nałogu kokainowego.

Dokonania naukowe

  • Publikacje
  • Nagrody

Nagroda

Nagroda im. J.J. Supniewskich za całokształt działalności naukowej w roku 2022

Dr Irena Smaga-Maślanka

Nagroda

Nagroda Prezesa Rady Ministrów w kategorii „wysoko ocenione osiągnięcia naukowe będące podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego.”

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Nagroda im. prof. Aleksandra Szczygła Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych za najlepszą pracę naukowo-badawczą opublikowaną w roku 2021

Dr Dawid Gawliński

Nagroda

Wyjazd konferencyjny realizowany w ramach Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) program PROM

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Stypendium im. Mieczysława Bekkera Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej na staż podoktorski w Boston Children's Hospital, Harvard Medical School

Dr Dawid Gawliński

Nagroda

Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców

Dr Irena Smaga-Maślanka

Nagroda

PROM, NAWA, 14-dniowy staż szkoleniowy, Department of Pharmacological and Biomolecular Sciences, University of Milan, Włochy, 03.06.2019-14.06.2019 r.

Dr Irena Smaga-Maślanka

Nagroda

ERASMUS+, 7-dniowy staż szkoleniowy, European Laboratory for Non-linear Spectroscopy (LENS), University of Florence, Włochy, 19.03.2019-25.03.2019 r.

Dr Irena Smaga-Maślanka

Nagroda

Wyjazd konferencyjny realizowany w ramach Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) program PROM

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Wyjazd naukowo-szkoleniowy realizowany w ramach projakościowej dotacji KNOW, IF PAN

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Uzyskanie dyplomu studiów podoktoranckich, Karolinska Institutet, Sztokholm, Szwecja

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Zespołowa Nagroda Naukowa Wydziału V Nauk Medycznych Polskiej Akademii Nauk za cykl prac opublikowanych w czasopismach o wysokim współczynniku wpływu dotyczące przedklinicznych badań mechanizmów powstawania uzależnień od kokainy i nikotyny

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Stypendium naukowe fundacji Torsten och Rangnar Söderbergs Foundation, finansujący 2 letni staż w Istytucie Karolinska, Sztokholm, Szwecja

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Krajowe stypendium naukowe dla młodych naukowców Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (program START)

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Stypendium konferencyjne: NIDA mini-convention: Frontiers in Addiction Research, CPDD/NIDA, Atlanta, Stany Zjednoczone

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Effects of agmatine on nicotine-evoked behavioral responses in rats

Zaniewska, M., McCreary, A.C., Sezer, G., Przegaliński, E., Filip, M.

DOI:

Alterations in γ-aminobutyric acid<inf>B</inf> receptor binding in the rat brain after reinstatement of cocaine-seeking behavior

Frankowska, M., Wydra, K., Faron-Górencka, A., Zaniewska, M., Kuśmider, M., Dziedzicka-Wasylewska, M., Filip, M.

DOI:

GABA<inf>B</inf> receptors in drug addiction

Filip, M., Frankowska, M.

DOI:

Activation of endocannabinoid transmission induces antidepressant-like effects in rats

Adamczyk, P., Gołda, A., Mccreary, A.C., Filip, M., Przegaliński, E.

DOI:

Receptor-receptor interactions within receptor mosaics. Impact on neuropsychopharmacology

Fuxe, K., Marcellino, D., Rivera, A., Diaz-Cabiale, Z., Filip, M., Gago, B., Roberts, D.C.S., Langel, U., Genedani, S., Ferraro, L., de la Calle, A., Narvaez, J., Tanganelli, S., Woods, A., Agnati, L.F.

DOI: 10.1016/j.brainresrev.2007.11.007

Effects of cycloheximide on extinction in an appetitively motivated operant conditioning task depend on re-exposure duration

Mierzejewski, P., Olczak, M., Rogowski, A., Kostowski, W., Samochowiec, J., Filip, M., Przegalinski, E., Bienkowski, P.

DOI: 10.1016/j.neulet.2008.06.047

A protein synthesis inhibitor, cycloheximide does not alter cue-induced reinstatement of saccharin seeking

Mierzejewski, P., Rogowski, A., Korkosz, A., Bienkowski, P., Filip, M., Samochowiec, J., Anna, S.

DOI: 10.1016/j.pnpbp.2008.05.014

Immunosuppression induced by a conditioned stimulus associated with cocaine self-administration

Kubera, M., Filip, M., Budziszewska, B., Basta-Kaim, A., Wydra, K., Leskiewicz, M., Regulska, M., Jaworska-Feil, L., Przegalinski, E., Machowska, A., Lason, W.

DOI: 10.1254/jphs.FP0072106

Fundusze Europejskie Inteligentny Rozwój Rzeczpospolita Polska Fundacja na rzecz Nauki Polskiej Unia Europejska Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polska Akademia Nauk