Profil naukowy

  • O zakładzie
  • Pracownicy
  • Pracownie

Profil badawczy

Pracownia Farmakologii Uzależnień (PFU) powstała w Zakładzie Farmakologii w 2006 r. W roku 2017 Pracownia została przekształcona w Zakład Farmakologii Uzależnień. Zespół koncentruje się na tematyce uzależnień od środków psychostymulujących (amfetamina, metylenodioksyamfetamina, kokaina), nikotyna, alkohol oraz THC. Tematy realizowane w PFU dotyczą poszukiwania mechanizmów molekularnych i neurochemicznych uzależnienia oraz możliwości farmakologicznej interwencji.

Do naszych badań wykorzystujemy praktycznie wszystkie dostępne metody badawcze które mogą obrazować różne fazy złożonego procesu uzależnienia (wejście w nałóg, podtrzymanie nałogu, głód narkotykowy i inne objawy odstawienia oraz nawroty). Zakres prowadzonych badań obejmuje różne modele zwierzęce (depresja doświadczalna, zwierzęta transgeniczne), manipulacje farmakologiczne (np. lezje, podania dostrukturalne i obwodowe, iniekcje selektywnych ligandów receptorów), analizy biochemiczne (oznaczanie zmian w ekspresji receptorów i enzymów, zmian w synaptycznych i tkankowych poziomach neuroprzekaźników/neuromodulatorów) oraz analizy molekularne (badanie mitochondrialnego DNA (mtDNA), analiza ekspresji genów i miRNA, analizy epigenetyczne).

Współpracujemy ściśle z wieloma jednostkami naukowymi w kraju (Zakład Farmakodynamiki Wydziału Farmaceutycznego WUM, Katedra i Zakład Farmakologii z Farmakodynamiką Wydziału Farmaceutycznego UM w Lublinie) i za granicą (Zakład Badań Układu Nerwowego – Karolinska Institutet, Wydział Farmaceutyczny – Uniwersytet w Ferrarze, Zakład Badań Farmakologicznych i Biomolekularnych – Uniwersytet w Mediolanie, Zakład Psychiatrii i Psychoterapii – Uniwersytet Friedrich Alexander w Erlangen-Nürnberg).

Metody badawcze

Metody i testy behawioralne:
Pomiar aktywności lokomotorycznej zwierząt, dożylne samopodawanie substancji uzależniających, pobieranie alkoholu w warunkach wolnego wyboru, samopobieranie naturalnej nagrody, test preferencji sacharozy, test rozróżniania (drug discrimination), test podniesionego labiryntu „zero”, zmodyfikowany test wymuszonego pływania

Metody biologii molekularnej:
Izolacja DNA/RNA, PCR, RT-qPCRe
elektroforeza w żelu agarozowym i poliakryloamidowym

Metody biochemiczne:
Izolacja białka, oznaczanie stężenia białka metodą BCA, Western blot, ELISA,
mikrodializa in vivo

Metody histologiczne i histochemiczne:
Utrwalanie tkanek, autoradiografia receptorowa, analiza immunohistochemiczna i immunofluorescencyjna

Inne:
Stereotaktyczna implantacja kaniul domózgowych, implantacja kaniul dożylnych, podania domózgowe, bulbektomia

 

Najważniejsze dwa odkrycia w ciągu 3 ostatnich lat

– Amidowa pochodna N-acetylocysteiny hamuje nawroty do nałogu kokainowego u szczurów z doświadczalną depresją.
– Toniczna aktywacja receptorów A2A zlokalizowanych w jądrze półleżącym przegrody indukuje nawrót do nałogu kokainowego.

Dokonania naukowe

  • Publikacje
  • Nagrody

Nagroda

Nagroda im. J.J. Supniewskich za całokształt działalności naukowej w roku 2022

Dr Irena Smaga-Maślanka

Nagroda

Nagroda Prezesa Rady Ministrów w kategorii „wysoko ocenione osiągnięcia naukowe będące podstawą nadania stopnia doktora habilitowanego.”

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Nagroda im. prof. Aleksandra Szczygła Polskiego Towarzystwa Nauk Żywieniowych za najlepszą pracę naukowo-badawczą opublikowaną w roku 2021

Dr Dawid Gawliński

Nagroda

Wyjazd konferencyjny realizowany w ramach Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) program PROM

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Stypendium im. Mieczysława Bekkera Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej na staż podoktorski w Boston Children's Hospital, Harvard Medical School

Dr Dawid Gawliński

Nagroda

Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców

Dr Irena Smaga-Maślanka

Nagroda

PROM, NAWA, 14-dniowy staż szkoleniowy, Department of Pharmacological and Biomolecular Sciences, University of Milan, Włochy, 03.06.2019-14.06.2019 r.

Dr Irena Smaga-Maślanka

Nagroda

ERASMUS+, 7-dniowy staż szkoleniowy, European Laboratory for Non-linear Spectroscopy (LENS), University of Florence, Włochy, 19.03.2019-25.03.2019 r.

Dr Irena Smaga-Maślanka

Nagroda

Wyjazd konferencyjny realizowany w ramach Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej (NAWA) program PROM

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Wyjazd naukowo-szkoleniowy realizowany w ramach projakościowej dotacji KNOW, IF PAN

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Uzyskanie dyplomu studiów podoktoranckich, Karolinska Institutet, Sztokholm, Szwecja

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Zespołowa Nagroda Naukowa Wydziału V Nauk Medycznych Polskiej Akademii Nauk za cykl prac opublikowanych w czasopismach o wysokim współczynniku wpływu dotyczące przedklinicznych badań mechanizmów powstawania uzależnień od kokainy i nikotyny

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Stypendium naukowe fundacji Torsten och Rangnar Söderbergs Foundation, finansujący 2 letni staż w Istytucie Karolinska, Sztokholm, Szwecja

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Krajowe stypendium naukowe dla młodych naukowców Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (program START)

Dr hab. Małgorzata Frankowska

Nagroda

Stypendium konferencyjne: NIDA mini-convention: Frontiers in Addiction Research, CPDD/NIDA, Atlanta, Stany Zjednoczone

Dr hab. Małgorzata Frankowska

The importance of the adenosine A<inf>2A</inf> receptor-dopamine D <inf>2</inf> receptor interaction in drug addiction

Filip, M., Zaniewska, M., Frankowska, M., Wydra, K., Fuxe, K.

DOI: 10.2174/092986712803414231

N-acetylcysteine possesses antidepressant-like activity through reduction of oxidative stress: Behavioral and biochemical analyses in rats

Smaga, I., Pomierny, B., Krzyzanowska, W., Pomierny-Chamioło, L., Miszkiel, J., Niedzielska, E., Ogórka, A., Filip, M.

DOI: 10.1016/j.pnpbp.2012.06.018

GPCR heteromers and their allosteric receptor-receptor interactions

Fuxe, K., Borroto-Escuela, D.O., Marcellino, D., Romero-Fernández, W., Frankowska, M., Guidolin, D., Filip, M., Ferraro, L., Woods, A.S., Tarakanov, A., Ciruela, F., Agnati, L.F., Tanganelli, S.

DOI: 10.2174/092986712803414259

Long-lasting increase in [<sup>3</sup>H]CP55,940 binding to CB1 receptors following cocaine self-administration and its withdrawal in rats

Adamczyk, P., Faron-Górecka, A., Kuśmider, M., Dziedzicka-Wasylewska, M., Papp, M., Filip, M.

DOI: 10.1016/j.brainres.2012.02.052

Effects of the histamine H<inf>3</inf> receptor antagonist ABT-239 on cognition and nicotine-induced memory enhancement in mice

Kruk, M., Miszkiel, J., McCreary, A.C., Przegaliński, E., Filip, M., Biała, G.

DOI: 10.1016/S1734-1140(12)70929-5

Neonatal serotonin (5-HT) depletion does not affect spatial learning and memory in rats

Piechal, A., Blecharz-Klin, K., Wyszogrodzka, E., Kołomańska, P., Rok-Bujko, P., Krza̧ścik, P., Kostowski, W., Widy-Tyszkiewicz, E., Filip, M., Stefański, R.

DOI: 10.1016/S1734-1140(12)70764-8

Pharmacological and genetic interventions in serotonin (5-HT)<inf>2C</inf> receptors to alter drug abuse and dependence processes

Filip, M., Spampinato, U., McCreary, A.C., Przegaliński, E.

DOI: 10.1016/j.brainres.2012.03.035

LC/MS/MS evaluation of cocaine and its metabolites in different brain areas, peripheral organs and plasma in cocaine self-administering rats

Bystrowska, B., Adamczyk, P., Moniczewski, A., Zaniewska, M., Fuxe, K., Filip, M.

DOI: 10.1016/S1734-1140(12)70931-3

Fundusze Europejskie Inteligentny Rozwój Rzeczpospolita Polska Fundacja na rzecz Nauki Polskiej Unia Europejska Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polska Akademia Nauk