Fenotypy wrażliwości na wzmocnienia jako determinanty motywacji do picia alkoholu opartej na pragnieniu nagrody i poszukiwaniu ulgi.
- Numer projektu:
- 2024/55/B/HS6/02102
- Kierownik projektu:
- Rafał Ryguła
- Status projektu:
- W realizacji
- Środki finansowe ogółem przyznane przez instytucję finansującą (PLN):
- 1467861
- Rozpoczęcie projektu:
- 25/07/2025
- Zakończenie projektu:
- 24/07/2028
- O projekcie:
-
Ludzie spożywają alkohol z różnych powodów, często dzieląc się na dwie odrębne grupy motywacyjne. „Pijący dla nagrody”
spożywają alkohol dla przyjemności, podczas gdy „pijący dla ulgi” używają go do samoleczenia i łagodzenia negatywnych emocji. Grupy te różnią się znacząco pod względem poziomu stresu i lęku, a także reakcji na leczenie farmakologiczne.
„Pijący dla nagrody”, którzy wykazują niższy poziom stresu i lęku, dobrze reagują na naltrekson, leczenie ukierunkowane na
dopaminergiczny/opioidowy układ pozytywnego wzmocnienia. Z kolei „pijący dla ulgi”, którzy są bardziej zestresowani i
odczuwają lęk, odnoszą większe korzyści z akamprozatu, który moduluje glutaminergiczny/GABA-ergiczny układ negatywnego wzmocnienia. Chociaż badania wyjaśniły pewne różnice i ramy teoretyczne, źródła i mechanizmy stojące za tymi różnicami pozostają niedostatecznie zbadane z powodu braku systematycznych badań longitudinalnych. Celem tego projektu jest zbadanie interakcji między fenotypami wrażliwości na wzmocnienia, motywacyjnymi stylami picia i reakcjami na leczenie farmakologiczne, z wykorzystaniem multidyscyplinarnego podejścia obejmującego modele ludzkie i gryzoni. Badanie ma na celu identyfikację fenotypów wrażliwości na wzmocnienia oraz zbadanie mechanizmów afektywnych i fizjologicznych, które wpływają na zmienność zachowań związanych z piciem i wyniki leczenia. Wykorzystując modelowanie obliczeniowe, badania porównają wyniki badań różnych gatunków, aby uzyskać wnioski o charakterze generalizacyjnym. Dzięki integracji najnowocześniejszych metodologii — w tym rekrutacji online i testowania uczestników, translacyjnych modeli zwierzęcych, oceny korelatów afektywnych i fizjologicznych, obliczeniowego modelowania zachowań oraz longitudinalnych eksperymentów behawioralnych — badanie to dostarczy kluczowej wiedzy na temat roli fenotypów wrażliwości na wzmocnienia w zaburzeniach związanych z używaniem alkoholu. Odkrycia te mogą stanowić podstawę do opracowania bardziej spersonalizowanych i skutecznych interwencji terapeutycznych.