Identyfikacja mózgowych białkowych biomarkerów regulujących nawroty do nałogu kokainowego oraz inaktywacja tych wyselekcjonowanych białek poprzez aptamery, innowacyjną terapią uzależnienia od kokainy

Uzależnienie od substancji psychoaktywnych to ciężka do wyleczenia choroba ośrodkowego układu nerwowego. Wybuch pandemii COVID-19 oraz długotrwałe konflikty wywarły znaczący wpływ na nasze życie i zdrowie, a jedną z dróg ucieczki od problemów i stresu było zwiększone przyjmowania narkotyków. Dostępne opracowania agencji rządowych i publikacje naukowe wskazują na wzrost nadużywania i trend rozwoju uzależnienia m.in. od kokainy. Takie tendencje, obserwowane także i w Polsce, wskazują na konieczność podjęcia skoordynowanych działań profilaktycznych i terapeutycznych oraz na konieczność podjęcia badań nad leczeniem uzależnień od kokainy (nowe badania mogą przyczynić się do rozwoju metod leczenia). Temat jest o tyle naglący, że jak dotąd nie została zatwierdzona żadna farmakoterapia kokainizmu. Wykrycie biomarkerów związanych z głodem narkotykowym i nawrotem do nałogu może być ważnym krokiem do opracowania terapii choroby. Działania podjęte w Przedsięwzięciu, po obiecujących badaniach pilotażowych, mają identyfikować funkcjonalne mózgowe biomarkery (białka) podczas głodu narkotykowego i przed nawrotem do nałogu w szczurzym modelu samopodawania kokainy i jej odstawienia. Nasz behawioralny układ eksperymentalny pozwoli na rozdzielenie motywacyjnych od farmakologicznych (dostarczenie narkotyku przez eksperymentatora) efektów kokainy. W badaniach zastosujemy także inaktywację tych wyselekcjonowanych białek opartą na cząsteczkach zwanych aptamerami. Wykorzystamy aptamery w postaci oligonukleotydów DNA i po zweryfikowaniu ich efektów ex vivo i in vivo, ocenimy działanie wybranego aptameru podczas nawrotu zachowań poszukiwawczych kokainy. Proponowane działania opierają się na rozwiązaniu w obszarze produktów leczniczych opartych na kwasach nukleinowych oraz rozwinięcie innowacyjnego rozwiązania będącego obecnie w fazie badań podstawowych. Nasze innowacyjne podejście do problemu terapii kokainizmu (wykorzystanie aptamerów), nie jest podjęte przez naukowców na świecie.