Izolacja społeczna podczas dojrzewania jako czynnik ryzyka dla przyspieszonego starzenia się: od przewidywania do zapobiegania” akronim: SI-ADO-AGEING
- Numer projektu:
- E4H/III/4/SI-ADO-AGEING/2026
- Kierownik projektu:
- Jan Manuel Rodriguez Parkitna
- Status projektu:
- W realizacji
- Środki finansowe ogółem przyznane przez instytucję finansującą (PLN):
- 1 725 153,75
- O projekcie:
-
Związane z wiekiem pogorszenie funkcji poznawczych stanowi jedno z największych wyzwań dla współczesnej medycyny. Stopień jego nasilenia różni się u różnych osób, dlatego kluczowe jest zrozumienie mechanizmów warunkujących zachowanie sprawności umysłowej lub determinujących podatność na rozwój otępienia. Dotychczasowe badania kliniczne oraz przedkliniczne na modelach zwierzęcych wskazują, że zaburzenia pamięci przestrzennej i epizodycznej korelują ze zmianami strukturalnymi i funkcjonalnymi w hipokampie. Istotną rolę odgrywa tu wywołana przewlekłym stresem nadaktywność osi podwzgórze–przysadka–nadnercza, prowadząca do zwiększonego wydzielania kortykosteronu oraz nadmiernej aktywacji receptorów glikokortykoidowych. W niniejszym projekcie podejmujemy próbę zbadania neurobiologicznych i behawioralnych czynników decydujących o odporności lub podatności na starcze osłabienie funkcji poznawczych, koncentrując się na zawoju zębatym hipokampa.
Ponadto ocenimy u myszy wpływ przewlekłego stresu wywołanego izolacją w okresie dojrzewania na tempo ubytku funkcji poznawczych wraz z wiekiem sprawdzając, czy wywołana izolacją nadreaktywność receptorów glikokortykoidowych zaburza neurogenezę poprzez upośledzenie funkcji mitochondriów w dojrzewających komórkach. W ramach prowadzonych prac planujemy również poszukiwanie metod ochrony mitochondriów przed szkodliwym działaniem stresu.