Granty

Przyznany grant

  • Narodowe Centrum Nauki
  • OPUS 23
Numer projektu:
2022/45/B/NZ4/03951
Kierownik projektu:
Małgorzata Filip
Status projektu:
W realizacji
Środki finansowe ogółem przyznane przez instytucję finansującą (PLN):
3280556
Rozpoczęcie projektu:
01/08/2023
Zakończenie projektu:
31/07/2027
O projekcie:

Rosnąca częstość występowania zaburzeń neurorozwojowych, zwłaszcza zaburzeń ze spektrum
autyzmu (ASD) i zespołu nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD), wymaga
badań nad identyfikacją ich czynników etiologicznych i czynników ryzyka. Zarówno ASD, jak i ADHD
mogą być powiązane z różnymi czynnikami ryzyka o podłożu genetycznym lub środowiskowym.
Ostatnie badania kliniczne, jak i analizy przedkliniczne dowodzą wpływu środowiska na ASD i ADHD
z podkreśleniem niezbilansowanej diety matki (ang. Western diet, dieta zachodnia) w okresie przed
ciążą, w trakcie ciąży oraz podczas laktacji na prawidłowy rozwój mózgu u potomstwa. Jednocześnie
otyłość matki wiąże się z nasileniem incydentów naczyniowych zarówno u matki, jak i potomstwa.
Najnowsze badania epidemiologiczne wykazały również wpływ podwyższonego ciśnienia tętniczego w
macicy na rozwój ASD i ADHD, co wskazuje, że narażenie na nadciśnienie może wiązać się z ryzykiem
rozwoju tych zaburzeń.
Biorąc pod uwagę rosnącą częstość występowania nadciśnienia u dzieci, otyłość u matki oraz
zestawienie istniejących dowodów na związek nadciśnienia z zaburzeniami neurorozwojowymi, ten
interdyscyplinarny projekt ma na celu zidentyfikowanie czynników zwiastujących ASD i ADHD w
obrębie sieci naczyniowej mózgu w szczurzym modelu matczynej otyłości. Przy użyciu licznych testów
funkcjonalnych (parametry behawioralne, molekularne, neurochemiczne, elektrofizjologiczne i
sercowo-naczyniowe) w mózgu i narządach obwodowych szczura, projekt ten będzie dotyczył wpływu
diety zachodniej matki przed ciążą, w czasie ciąży i w trakcie laktacji na zmiany występujące w układzie
naczyniowym potomstwa, po których następuje rozwój behawioralnego fenotypu ASD lub ADHD. Po
drugie, znajdziemy odpowiedź na temat zależności płci i nadciśnienia z zaburzeniami
neurorozwojowymi. Stosując strategię farmakologiczną (lek ukierunkowany na odkryte markery
naczyniowe w mózgu) postaramy się chronić przed rozwojem fenotypu behawioralnego i dysfunkcją
plastyczności synaptycznej mózgu u potomstwa szczurów po ekspozycji na niezbilansowaną dietę
matki.
Badając relacje między ciśnieniem krwi, a aktywnością neuronalną, projekt ten wykaże
mechanizmy chorób neurozwojowych bazując na wpływie matczynej diety na sieć sercowo-naczyniową
u potomstwa. Wyniki tego projektu umożliwią identyfikację celu prodromalnego dla rozwoju ASD i
ADHD w obrębie sieci naczyniowej, a następnie pozwolą zaproponować nową strategię leczenia tych
zaburzeń. Nie ma wątpliwości, że projekt ten przyniesie lepsze zrozumienie epidemii otyłości u kobiet,
nie tylko w czasie ciąży, ale także pod względem potencjalnego wpływu na zdrowie układu krążenia
następnego pokolenia. Ponadto projekt będzie miał wpływ na rozwój dziedziny.

Fundusze Europejskie Inteligentny Rozwój Rzeczpospolita Polska Fundacja na rzecz Nauki Polskiej Unia Europejska Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polska Akademia Nauk